De spectaculaire vlucht van Carlos Ghosn

Het ontsnappingsteam van Carlos Ghosn zou minstens tien vliegvelden hebben bezocht om zijn vlucht te plannen Foto Issei Kato / Reuters

Een list van bijna vierhonderd jaar oud en hulp van een oud-commando van het Amerikaanse leger lijken de sleutel te vormen in de miraculeuze ontsnapping van ex-Nissan-topman Carlos Ghosn uit Japan.

Er zijn maar weinig buitenlanders in Japan die zo massaal herkend zullen worden als ex-topman Carlos Ghosn van de Japans-Franse autoalliantie Nissan-Renault-Mitsubishi. De excentrieke 65-jarige Franse topman van Libanese komaf heeft geprononceerde wenkbrauwen, grote oren en herkenbare bakkebaarden.

Juist deze Ghosn kwam een week geleden – op de laatste dag van 2019 – ineens met een verklaring naar buiten. Hij had geen zin om het in zijn ogen oneerlijke proces in Japan tegen hem rustig op zich af te laten komen. Dat was op zich geen verrassing. De plek waar Ghosn zijn verklaring uitgaf des te meer: in de Libanese hoofdstad Beiroet.

Ghosn werd in november 2018 op de luchthaven van Tokio opgepakt op verdenking van grootschalige fraude bij de tweede autoproducent van de wereld. Hij zou onder meer zijn inkomen te laag hebben opgegeven in jaarverslagen van Nissan – in Japan een misdrijf waar tot tien jaar cel op staat. Ook zou hij geld van het bedrijf in eigen zak hebben gestoken. Door de affaire moest hij opstappen als topman van de alliantie.

Na een eerste rechtszaak mocht Ghosn de verdere rechtsgang, die later dit jaar zou worden hervat, op borgtocht afwachten. Zijn Franse, Braziliaanse en Libanese paspoorten moest hij inleveren en er werd een borgsom betaald van 500 miljoen yen (4,1 miljoen euro). Hij stond onder zeer scherpe controle, met videocamera’s en mensen die hem in de gaten hielden. Toch is hij erin geslaagd Japan ongezien te verlaten en naar Libanon af te reizen.

De vraag die met name de Japanse justitie sindsdien bezighoudt is: hoe dan?

Uit reconstructies die in internationale media zijn verschenen, is inmiddels een goed beeld te schetsen van hoe Ghosn te werk is gegaan. De kern vormt een truc die al in 1621 succesvol werd toegepast door rechtsgeleerde Hugo de Groot, die in een boekenkist aan een levenslange gevangenisstraf wist te ontsnappen uit Slot Loevestein.

De voorbereiding

Volgens persbureau Dow Jones zou Ghosn de afgelopen tijd een team van tien tot vijftien man van verschillende nationaliteiten aan het werk gezet hebben om zijn ontsnapping te laten voorbereiden. Sommige helpers kenden de identiteit van Ghosn niet eens, aldus The New York Times. De operatie kostte naar schatting honderdduizenden dollars en nam maanden in beslag.

Een belangrijke rol lijkt te zijn weggelegd voor een voormalige Amerikaanse commando, de Groene Baret Michael Taylor, meldt The New York Times. Taylor heeft een lange carrière als beveiligingsexpert achter de rug, met hoogte- en dieptepunten. Een veroordeling tot twee jaar cel in 2012 voor omkoping valt in die laatste categorie.

Taylor werkte voor de Ghosn-klus op zijn beurt weer samen met George Antoine Zayek, een Libanees met wie Taylor al sinds de jaren tachtig contact kreeg, toen Taylor daar tijdens de Libanese burgeroorlog gestationeerd was. Na zijn vertrek uit het leger bleef Taylor actief in Libanon, waar hij als beveiligingsexpert aan de slag ging en zijn vrouw leerde kennen.

Volgens Dow Jones vlogen leden van het team de afgelopen weken zo’n twintig keer naar Japan en bezochten ze minstens tien vliegvelden om de ontsnapping te plannen. The New York Times citeert een anonieme bron die vertelt dat er verschillende routes werden onderzocht, onder meer via de Filippijnen, Zuid-Korea, Taiwan en Thailand. Belangrijkste opdracht: zwakke plekken in de beveiliging van vliegvelden opsporen. En het bepalen van het juiste moment voor the Great Escape.

Dat werd vastgesteld op de dagen tussen Kerst en Oud en Nieuw, traditioneel drukke reisdagen, ook in Japan, en een periode dat veel ambtenaren (ook die van justitie en politie) vrij zijn. De inschatting was dat de controle op de gangen van Ghosn die dagen het zwakst zou zijn.

Ghosn met zijn vrouw Carole. Samen schoven ze in Beiroet aan bij een oudjaarsdiner met vrienden.Foto Kazuhiro Nogi/AFP

De ontsnapping

Taylor en Zayek arriveerden op zondagochtend 29 december in een Bombardier Global Express Jet op Kansai International Airport, een drukke hub op een kunstmatig aangelegd eiland voor de kust van de Japanse stad Osaka, schrijft persbureau Bloomberg. Aan boord van het toestel waren ook twee grote, zwarte kisten, die vaak gebruikt worden voor het verschepen van audio-apparatuur voor grote concerten.

Diezelfde middag verliet Ghosn zijn woning in het centrum van Tokio. Hij droeg een pet en een mondkapje, zoals velen in Japan doen. Volgens Japanse media liep hij ruim 800 meter naar een nabijgelegen hotel. Daar vertrok hij kort daarna in het gezelschap van twee mannen, waarschijnlijk Taylor en Zayek, naar het Shinagawa treinstation. Iets na half vijf nam het trio een Shinkansen, een Japanse hogesnelheidstrein, naar Osaka, zo’n 500 kilometer ten zuidwesten van de hoofdstad. Daar aangekomen namen zij een taxi en gingen zij rond acht uur ’s avonds een hotel binnen vlakbij het vliegveld. Weer een paar uur later verlieten de twee mannen het hotel, ogenschijnlijk zonder Ghosn, maar met de twee zwarte kisten.

De reden dat Ghosn en zijn team voor vliegveld Kansai hebben gekozen: de grote, zwarte kisten die voor de ontsnapping werden gebruikt, zijn te groot voor de scanners van de douane op dat vliegveld, zo meldde de Wall Street Journal dit weekend. Terwijl de passagiers, onder wie Taylor en Zayek die gewoon op de passagierslijst stonden, werden gecontroleerd, werden de kisten met in een daarvan Carlos Ghosn ongezien ingeladen. Om 23.30 uur steeg de Bombardier op. Bestemming: Istanbul. Een rechtstreekse vlucht naar Libanon vond door het ontsnappingsteam te verdacht: er vertrekken nauwelijks rechtstreekse vluchten van Osaka naar Beiroet.

China en Mongolië ontweken

Uit vluchtgegevens die Bloomberg achterhaalde blijkt dat de privéjet niet via de kortste weg naar Istanbul vloog. In plaats van de route te nemen over China, Mongolië en Kazachstan, zette de Bombardier koers naar het noordwesten. Zo ontweken ze Zuid-Korea – daarmee heeft Japan een uitleveringsverdrag – en doken vervolgens snel het Russische luchtruim in. Ghosn heeft goede banden met de Russen. Mede dankzij de redding van AvtoVAZ, een noodlijdende Russische autobouwer die inmiddels is ingelijfd door Nissan.

Om half zes ’s ochtends lokale tijd landde de Bombardier op Atatürk International Airport, nabij Istanbul. Daar stapte het gezelschap over op een soortgelijk, iets kleiner vliegtuig, waarbij Ghosn in de kist de overstap maakte. In dat vliegtuig legde hij de reis naar Beiroet af, alwaar hij zonder problemen de douane wist door te komen. Sommige media melden dat Goshn zijn Franse reservepaspoort, dat hij tijdens zijn borg in een door de autoriteiten afgesloten doos had mogen houden, gebruikt zou hebben. De Libanese autoriteiten bevestigen dat aan The New York Times. De Franse minister van Buitenlandse Zaken zei maandag tegen BFM TV dat er voor zover hij kon nagaan geen Frans paspoort was gebruikt.

Hoe het ook zij: maandag dook Ghosn op in Beiroet en een dag later schoof hij samen met zijn vrouw Carole, die al ter plaatse was om de kerstdagen met familie door te brengen, aan bij een oudjaarsdiner met vrienden. Een foto van de bijeenkomst, glazen wijn op tafel, verscheen kort daarna in de media. Carlos Ghosn proostend op 2020, als vrij man.

De nasleep

De schok voor de Japanse autoriteiten was groot toen het nieuws van de ontsnapping naar buiten kwam. Achteraf is het onbegrijpelijk dat niemand alarm heeft geslagen tijdens de vlucht. Ghosn kon blijkbaar uren ongezien van de radar verdwijnen.

Maandag kondigde de Japanse minister van Justitie, Masako Mori, aan de beveiliging op vliegvelden aan te scherpen en te zullen kijken naar de voorwaarden waaronder verdachten op borgtocht vrij mogen zijn. Ghosn had aangeboden een enkelband te dragen als voorwaarde voor zijn borgtocht, maar de rechtbank kende hem een borgtocht toe zonder die voorwaarde.

Ook Turkije reageerde direct met maatregelen. De autoriteiten pakten zeven mensen op die op de een of andere manier betrokken waren bij de vluchten, onder wie vier piloten. MNG Jet Havacilik AS, het bedrijf dat de Bombardier leverde aan Taylor en Zayek, diende een klacht in tegen een medewerker op verdenking van het vervalsen van documenten om een ontsnapping mogelijk te maken.

Het is onduidelijk of en hoe de rechtszaak tegen Ghosn nu verder gaat. Libanon levert geen mensen uit aan Japan, dus als Ghosn daar blijft, kan Japan naar hem fluiten. Volgens Bloomberg zou een rechtszaak in Libanon zelf ook tot de mogelijkheden behoren, maar het is de vraag of Japan daaraan wil meewerken.

Ghosns voormalige werkgever Nissan gaf dinsdag een verklaring af. Nissan houdt vol voldoende bewijs te hebben tegen Ghosn en hem verantwoordelijk te houden voor de schade die zijn wangedrag het bedrijf heeft berokkend.

Deze woensdag geeft Carlos Ghosn een persconferentie in Beiroet. Volgens Fox Business Network, dat zegt met hem gesproken te hebben, wil hij daar met bewijzen komen die zijn onschuld moeten aantonen.

Totaal 0 Votes
0%

Waarom?

+ = Verifiëren dat jij een mens bent?

Share
Laat een reactie achter

DealPRESS.eu